11-03-2019

HUB- królestwo dydaktyki

„Wiem, że nie mogę nauczyć kogokolwiek czegokolwiek, mogę jedynie przygotować odpowiednie warunki, w których uczeń może się uczyć” (Rogers, 1965). Rogers C., Client – Centred Therapy, Boston 1995, s. 389.

Zamknij na chwilę oczy i wyobraź sobie siebie jako prowadzącego/prowadzącą zajęcia na uczelni w gronie studentów, którzy z wypiekami na twarzy czekają na temat przewodni Waszego dzisiejszego spotkania, określają problem badawczy, samodzielnie poszukują informacji, aktywnie biorą udział w dyskusji i właściwie sami siebie prowadzą do celu. Ty, jako nauczyciel ich wspierasz i jednocześnie nie przeszkadzasz w rozwoju. Widzisz postępy, czujesz sukces swój i swoich studentów w przyszłości bez względu na to, co będą robić. Bo wiesz, że oprócz zdobywania informacji, podczas zajęć rozwijają kluczowe w XXI wieku kompetencje. Pracują w grupie, wyznaczają cele, potrafią aktywnie poszukiwać informacji, udzielają oraz przyjmują informację zwrotną…..Jeśli wydaje Ci się, że ta wizja jest mało realna, to znaczy, że nie brałeś/aś udziału w kursie pt. „Nauczanie Problemowe i partycypacyjne. Praktyka i zastosowania”, realizowanego w ramach projektu Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie pt. „UEK HUB. Uniwersytecki hub dydaktyczny”.  Otóż, okazuje się, że część Uczestników już z powodzeniem realizuje powyższy scenariusz, a inni sukcesywnie wprowadzają kolejne zmiany w swoim systemie pracy i zaczynają dostrzegać pozytywne efekty zmiany.

„Żałuję, że tak późno uczestniczyłam w takim kursie. Pracuję na uczelni już kilkadziesiąt lat. Gdybym wiedziała to, co wiem teraz, po tych zajęciach, to były zupełnie inne lata. Lepsze lata. – podkreśliła jedna z Uczestniczek zajęć z pierwszej grupy w ewaluacji końcowej.

W czym tkwi sukces tego projektu? Czynników jest wiele. Po pierwsze, zaangażowanie wszystkich w realizację tego przedsięwzięcia. Organizatorzy zadbali o spójność, komfortowe warunki, świetną komunikację i stworzyli poczucie bezpieczeństwa każdemu zaangażowanemu w to działanie. Po drugie, każdy przyszedł na kurs z dobrymi intencjami i realną chęcią wykorzystania go dla swojego rozwoju. I po trzecie, czynnikiem sukcesu stało się przekonanie Uczestników, że stawianie się nauczycielem akademickim to bezustanny proces, o który trzeba i warto dbać, aby czuć z tego co się robi satysfakcję.

„Piątki zaczęłam traktować jako dzień rozwoju dla siebie i rezultaty przekładać na moją pracę ze studentami. Jest mi smutno, że już się skończyło nasze grupowe rozwijanie siebie nawzajem jako nauczycieli. Uświadomiłam sobie, że tego potrzebuję i chcę kontynuować taką formę poszerzania swoich kompetencji. Po to, aby ta praca dawała mi poczucie spełnienia i efekty moim studentom.” – oceniła w ewaluacji końcowej Uczestniczka z drugiej grupy.

Jesteśmy przyzwyczajeni, że Uczelnia to królestwo nauki. To tutaj prowadzi się badania, pisze publikacje, organizuje konferencje, otrzymuje stopnie naukowe. Dydaktyka, choć przecież stanowiąca nieodłączną gałąź tego Królestwa przez długi czas była zostawiona w dużej mierze w gestii samych prowadzących zajęcia. Skupianie się na budowania relacji ze studentami, kształtowaniu ich kompetencji i postaw zajmowało znaczenie mniej czasu w dyskusjach na temat kondycji edukacji wyższej. Tymczasem kontakt ze studentami to szalenie ważna część życia każdej Uczelni, bo to oni ją także współtworzą. Co więcej, w dydaktyce pojawiło się sporo nowych podejść, koncepcji, które nie tylko ułatwiają relacje ze studentami, ale także wspierają nauczycieli akademickich i pozwalają efektywnie rywalizować cele merytoryczne. W projekcie mogliśmy tego doświadczać w praktyce z nieskrywaną przyjemnością.

Nauczanie problemowe i partycypacyjne – czyli co to za kurs?

Nauczanie problemowe i partycypacyjne to dydaktyczny kurs, którego celem jest praktyczne zastosowanie nauczania problemowego i partycypacyjnego w procesie edukacyjnym w ramach wybranych przedmiotów na Uniwersytecie. Istotą obu metodyk jest angażowanie studentów w rozwiązywanie odpowiednio postawionych przez nauczyciela problemów, także w tzw. grupach problemowych. W tym podejściu następuje przeniesienie akcentu w procesie uczenia się z nauczyciela na studenta. To uczący się potrafi samodzielnie i efektywnie identyfikować swoje mocne strony oraz własne luki kompetencyjne oraz dąży do ich zniwelowania, aktywnie poszukuje i praktycznie wykorzystuje informacje do rozwiązania problemu w synergii grupowej. Nauczanie partycypacyjne zakłada interdyscyplinarność, eksperymentowanie oraz tworzenie prototypowych rozwiązań we współpracy z lokalnym otoczeniem gospodarczym i społecznym.

Uczestnicy szkolenia w 13 krokach poznali zarówno filozofię metody, jak i narzędzia uzupełniające, m.in. takie, jak odwrócona Klasa (Flipped Classroom), kawiarnia (World Cafe), poszukiwania w sieci (WebQuest), Action Learning, myślenie wizualne, wykorzystanie narzędzi cyfrowych w procesie edukacyjnym. Nabyli również umiejętność przyjmowania roli facilitatora procesu dydaktycznego i planowania zajęć z wykorzystaniem obu wymienionych podjeść. Całość kursu kończyła się etiudami certyfikacyjnymi Uczestników czyli testowaniem w grupie szkoleniowej swojego pomysłu na nowatorskiego zajęcia.

Trzynaście spotkań w ramach każdej edycji sprawiło także, że Uczestnicy mogli się wzajemnie dobrze poznać, podzielić się swoimi doświadczeniami, pytaniami, wymyślić nowe rozwiązania w pracy dydaktycznej i pozwolić sobie na osobistą autorefleksję w grupie opartej na zaufaniu i zrozumieniu. Efekt przerósł nasze oczekiwania.

Dla mnie, jak trenerki, było to osobiście niezwykłe doświadczenie. Moment spotkania się na sali ludzi z bardzo dużym zacięciem naukowym, a co za tym idzie naturalną ciekawością i jednocześnie jak się okazało, w dużej mierze, pasjonatów dydaktyki, dało wspaniały efekt. Poznałam ludzi, którzy rozwój mają wpisane w swoje DNA. Razem stworzyliśmy grupę, dzięki której mogliśmy wzajemnie wzrastać, jako dydaktycy i po prostu ludzie. Jestem absolutnie przekona, że każdy kto Uczestniczył w tym kursie przeszedł osobistą przemianę w obszarze zawodowym i także osobistym. Więc na efekty nie trzeba było długo czekać. Część Uczestników nie tylko zmieniła sposób prowadzenia wybranych zajęć już podczas kursu. Mam poczucie, że część z nich zrobiła jednak coś znacznie większego. Zmieniła lub zweryfikowała (bardzo szczerze i mądrze) swoją postawę wobec możliwości jakie daje dydaktyka, kontaktu ze studentami i wobec samego/samej siebie. Doceniam to bardzo. Bo spotkali się ludzie, którzy wierzą, że chcą mieć wpływ na to, co i jak robią i z tego korzystają.

W efekcie Uczestnicy kursu potrafią inspirować innych do działania w danym obszarze nauki, sprawniej komunikować się w grupie i z grupą, facylitacją pracę zespołu zgodnie z zasadami procesu grupowego, tworzą warunki do rozwoju synergii grupowej, zespołowego uczenia się, potrafią opracować i wdrożyć projekt wybranych zajęć zgodnie z metodologią pracy PBL i CBL  zgodny z celami edukacyjnymi i potrzebami proces ewaluacyjny, skutecznie udzielają konstruktywnej informacji zwrotnej studentowi/studentce.

Kurs stał się swoistym treningiem dydaktycznym, który warto kontynuować, aby utrzymać siebie, uczelnie i studentów w wyśmienitej kondycji.

dr Beata Master

Kurs pt. „Nauczanie problemowe i partycypacyjne. Praktyka i zastosowania” prowadzony był przez doświadczonych w tym obszarze trenerów Collegium Wratislaviense: Beatę Master, Krzysztofa Słabonia, Joannę Gardynik.

Collegium Wratislaviense – prowadzi zamknięte i otwarte programy szkoleniowe z zakresu tutoringu, mentoringu, przywództwa i innowacji w edukacji oraz biznesie. Certyfikowane kursy – Szkołę Tutorów i Szkołę Mentorów ukończyło już ponad 3000 absolwentów. Szczegółowe informacje znajdzie na stronie: www.cw.edu.pl

Strona www.cw.edu.pl korzysta z plików cookies w celach statystycznych. Ustawienia przechowywanych plików cookies możesz w każdej chwili zmienić (dowiedz się jak). Korzystając z tej strony zgadzasz się na wykorzystywanie ciasteczek.